Azken sarrera

Lauhilabetea bukatu da, eta honekin, blogga, didaktika eta kurtsoa.

Hilabete hauen zehar hainbat gaiak jorratu ditugu klasean, bai bideoen bidez, bai hitzaldien bidez, baita presentazioen bidez.

Alaitz, didaktika irakaslea, portafolio digitala egiteko aukera eman zigun, irakasgai hau modu errazagoan aurrera eramateko.

Klaseko lehenengo hasteetan Francesco Tonucciri buruz hitz egin genuen, bere liburuari "La cuidad de los niños/Haurren hiria" garrantzi handia ematen. Tonucci esan zuen esaldi bat aspimarratu beharko banu, hau izango zen:"Escuela para todos, no de todos y para pocos".

Urrengo astean “Konfiantzaren Pedagogia”: Haurraren ahalmenak errespetatu eta sustatu bideoa ikusi genuen, eta hausnarketa egin eta ondoren, haurraren ahalmenak errespetatzea eta sustatzea oinarri dituen sistema berritzailea dela atera nuen ondorio bezala.

Martxoan Fernandoren bisita izan genuen klasean, eta adimen kontzientzia irakaskuntza-ikaskuntzan gaiari buruz hitz egin genuen, eta hainbat gaietan sakondu genuen , hala nola errealitatean, izatean, behaketan...

Emmi Piklerri garrantzi handia eman diego lauhilabetean zehar, eta haren lanei buruz ikasi dugu, adibidez babes-etxeei edo loczy institutoari buruzko informazio asko bereganatu dugu.

Aste santua eta gero, klasean ikusi genuen bideo baten hausnarketa egitera ausartu nintzen. Bideo hori Haurreskolak erakusten zituen, eta bere pedagodiaren informazioa erakusten zuen. Oso interesgarria irudotu zitzaidan metodologia hau ezagutzea eta jalitea Araban 47 zentro daudela.

Klasean erlaxazio momentuak izan ditugu Alaitzekin, eta konturatu gara oso inportantea dela bai guretzat, bai umeentzat saio hauek egitea, estresa kentzeko era energiak berreskuratzeko. Horrela kontzentrazioa eta arreta handitzen dira.

Gure irakasleak garrantzi handia ematen dio bideoei, eta klasean "Neurohezkuntza: beste eskola baten alde" bideoa ipini zigun, hezkuntza hobetzeko gakoak erakusten direlako.

Azken hilabete hontan, hainbat gai jorratu ditugu klasean, hala nola "Debekatutako heziketa", non erakusten da ez dagoela hezkuntza sistema perfektua eta oso garrantzitsuak direla bai errespetua, bai askatasuna, bai maitasuna.

Nire eta nire taldeari maiatzak 13an unitate didaktikoaren presentazioa egitea tokatu zitzaigun eta horretarako Curriculum-aren pautak jarraitu izan behar genituen. Erabaki genuen zirkuari buruzko unitate didaktiko bat egitea gai honetan arlo asko jorratu ahal direlako, adibidez animaliak, koloreak, zenbakiak...

Eta astelehenean Elena Herran etorri zitzaigun klasera Emmi Piklerri buruz hitz egiteko eta haren pedagogiari buruz hitz egiteko. Nahiz eta gauza asko ezagutu jadanik, oso interesgarria izan zen profesional bati entzutea.

Bukatzeko, eta nahiz eta gai hauek ez jorratu klasean, oso interesgarriak iruditzen zaizkit eta horregait hitz egin dut hauei buruz nire blogan, "Informazio eta teknologia berriak Haur Hezkuntzan" eta "Montessori ikastetxeak".

Espeero dut nire bloga zure gustukoa izatea eta eskerrik asko zure denbora nire lanean erabiltzeagatik. Agur bat eta urrengo kurtsora arte.

Pikler-Lóczy hasiberrientzat

Astelehenean, Elena Herran etorri zen klasera Emmi Piklerri buruzko hitzaldi bat ematera.

Nor da Emmi Pikler

Emmi Pikler, 1902.  jaio zen Vienan. Bere ama, austriarra zena,  maistra zen eta bere aita, Hungariakoa, ebanista.

Haurtzaroan Budapesten bizi izan zen eta 20ko hamarkadan, Vienara itzuli zen, medikuntza ikasketak egiteko. 

Garai hartan Vienan, kultura-korronte aurrerakoi eta “hezkuntza berriko”  korronte garrantzitsuak zeuden: Psikoanalisia (Sigmund Freud) eta Eskola Berria / Eskola Ekitailea (Freinet, Montessori…), beste batzuen artean.

Pediatrian espezializatzen da eta Vienako ospitale Unibertsitarioan bere praktikak egiten ditu. Ospitale Unibertsitario horretan, ondorengo urteetan Budapesten praktikan jarriko zuen hainbat printzipioekin trebatzen hasi zen.

Ume txikia eta bularreko haurrei,  zainketa pediatrikoa ematerakoan ahalik eta modu atseginagoan egitea saiatu zen. Azterketa, nahiz eta oso ezatsegina izan, haurra edo bularreko haurra negarrik egin gabe egin behar zen, samurtasunez ukituz, arduraz, kontutan hartuz eskuartean bizirik, sentikor eta harkorra zen ume bat zegoela.

Gaixorik zeuden umeak prestatutako jolaserako txokoetan egoteko aukera zeukaten, haur txikienak barne.

Bularretako haurren janzkera ez zen ohikoa: hankan ez zeuden bildurik eta fardelak ondo erantsiak zeuden libreki mugitu ahal izateko.

Bizi unitateak

• Zer eskaintzen du?
• Zaintza pertsonalizatuak
• Bizi eremua egonkorra
• Egokitatutako ingurua
• Erabateko mugimendu askatasuna

Zoritzarrez, ez zaigu deborarik eman hitzaldi osoa entzuteko, baina entzun duguna oso interesgarria izan da.

Informazio eta teknologia berriak Haur Hezkuntzan

Klasean, eta lauhilabete osoan, IKTi buruz hitz egin dugu klasean eta erabili ditugu errekurtzo bezala. Unibertsitatean, eta batxillergoan ere, asko erabiltzen dira eta irakasleei lana errazten die, baina orain dela gutxi galdera bat sortu zen, egokia da Haur Hezkuntzan IKTak erabiltzea?

Gure inguru hurbilena ikusita, zenbat etxeetan ez daude telefonoak, telebista, argazki makina digitala, bideo kamara, ordenagailua, DVDa…? Gero eta tresneria gehiago dago eta hauei esker informaturik gaude, komunikatzen eta harremanatzen gara, esperientziak konpartitzen ditugu . Gure haurrak, txikitatik, tresna horiek erabiltzen ikasten dute, agian gu baino askoz arinago.

Egoera honen aurrean irakasleok erronka handia daukagu : gurekin dauden ikasleak gaitasun digitaletan trebatzea. Egia da eskola munduan tresneria sartu dela, baina erabiltzen da? Zertarako? nola? Gure ikasleei ondo trebatzeko zer egin behar dugun jakiteaz gain, zein nolako estrategiak erabiliko ditugun, zein baliabideak erabiliko ditugun eta nola egingo dugun ere argi eta garbi izan behar dugu.

Ezin diogu bizkarra eman errealitateari. Informazio eta komunikazio teknologiak haurrengana heldu dira eta guk eskoletan kontrolatu, landu, irakatsi, egokitu eta etekina atera behar diogu. Guzti hau egiteko metodologia eta ikasleen jarrera erabat aktiboa zein parte-hartzailea izan behar da, erabiliko ditugun tresnak adinetara egokituak , azken finean protagonistak izan behar dira.

Gure lana ezinbestekoa da, haurrak motibatu behar ditugu, baliabideak bilatu eta ahal den neurrian sortu, era eraginkorrean lan egin, egoera esanguratsuak sortu, haien akatsak onartu , hau da, erreferente izaten jarraituko dugu baina rola ezberdina izango da. Gure lana gaitasunetan oinarritu behar dugu. Hemendik aurrera ikasleen ezagutzaren prozesuan gidariak izan behar gara.

Nire ustez, haur hezkuntzako haurrek, teknologia eta metodologia hau erabiliz, curriculuma-n agertzen diren trebeziak lortzen hasiko dira, tresna digitalak egoera esanguratsuan erabiltzen ikasiko dute, eta honekin batera alfabetatze digitala martxan jarriko da; dena dela helburu horiek ez dira beteko momentu egokiak aprobetxatzen ez baditugu eta aukera handiak pentsatu, idatzi, adostu, besteen aurrean lanak aurkeztu, elkarlanean aritu, eztabaidatu, ekintzetan parte hartu eta jolasteko ematen ez badizkiegu.

Curriculuma

Zer da curriculuma?

Hezkuntzan, curriculuma ikaskuntza-prozesu bat osatzen duten helburu, gaitasun, metodo eta ebaluazioen multzoa da.

Hezkuntza-proiektua dela kontuan hartuz, curriculuma hezkuntzaren antolaketaren funtsa da eta, beraz, kontzeptu konplexua da, besteak beste, gizartearekiko loturak, pedagogia-sistemaren ezaugarriak eta hezkuntzaren praktika eta bilakaera bera islatzen dituena.

Batzuen iritziz, curriculuma hezkuntza-prozesua guztiz zehaztu egiten duen agiria da (zer, nola eta noiz irakatsi eta ebaluatu); beste batzuen iritziz eta modu orokorrago batez, curriculuma eskolak eskaintzen dituen ikaskuntza-esperientzia guztien multzoa da, agiri batean zehaztuta ez badaude ere, curriculum ezkutu bat osatuz.

Curriculum motak

Curriculuma irekia edo itxia izan daiteke.

• Curriculum irekiak helburu orokorrak bakarrik plantetatzen ditu eta ikaskuntzaren uniformetasunari uko eginez, hezkuntza-egoera bakoitzean egokitzen da, ikasketa-prozesuaren emaitzei begiratuz batik bat eta ebaluazio jarraitubati jarraiki.                                                       
• Curriculum itxiak, berriz, aurrez ezarritako helburu, edukin eta bitartekoak biltzen ditu, modu homogeneo batez eta programa zehatz eta aldaezin bati jarraiki.

Curriculumaren elementuak

• Konpetentziak: Testuinguru bakoitzera egokituta dauden jakintzen, trebetasunen, jarreren eta balioen elkarrekintza da. Konpetentzien bidez, pertsonaren errealizazioa eta garapena, herritartasun aktiboa eta gizarte-integrazioa lortu nahi da.

• Helburuak: Umeengan lortu edo garatu nahi ditugun ahalmenak edo gaitasunak dira.     
• Edukiak: Gizarte talde baten kulturatik irakasteko aukeratu diren elementuak.                 
• Metodologia: Irakaskuntza prozesuan irakasleak erabiltzen dituen metodoak edo printzipioen multzoa. Irakaste jarduerak metodologiaren barruan ematen dira eta sailkapen ugari daude.                                                                                                       
• Ebaluazioa: Egin eta lortu denari buruzko informazioa jasotzea, analizatzea eta kalifikatzea dauka helburu bezala. Ebaluazio-sistema bat diseinatzeko galdera hauek erantzun behar ditugu: zer, nola, noiz eta zertarako ebaluatu.

Curriculumaren oinarriak 

• Gizartea: Gizartearen beharrak, eskariak eta ahalbideak jakitea. (Oinarri soziologikoa)

• Ikasleak eta ikasle taldeak: Haien ezaugarrietara integratu eta ikasleen egoera psikologikoa aztertzea. Haien metodoak, gaitasunak, interesak… kontuan hartzea. (Oinarri psikologikoa)

• Irakatsi nahi/behar duguna: Zer irakatsi nahi den eta nola irakatsi nahi den aztertzen da, hau da, umeentzat egokiak diren metodoak aukeratzea da bere xede nagusia. (Oinarri epistemologikoa)

• Irakaskuntza, hezkuntza, horiei buruzko teoriak eta esperientziak: Irakaskuntza eta hezkuntza aztertzen dituzten diziplinak aztertzen du. (Oinarri pedagogikoa)

Nola egin Unitate Didaktiko bat

Zer da unitate didaktiko bat? Eta nola egin dezakegu bat? 

Hasteko, argi eta gabi izan behar dugu unitate didaktikoa denbora tarte batean ikaste-irakaste prozesuan parte hartzen duten elementu guztien erlazioa dela, hots, irakaskuntza eta ikaskuntzaren gai multzo bat antolatzen du eta bertan, zer, nola eta noiz irakatsi baita noiz ebaluatu ere adierazten da. 

Hortaz, unitate didaktiko bat nahiko osoa dela esan daiteke, non unitate didaktikoaren deskribapena, helburuak, edukiak, metodologia (jarduerak, materialak, espazioa…) eta ebaluazioa agertu behar diren. Jarraian atal hauen inguruko informazioa jaso dut: 

• Unitate didaktikoaren deskribapena: Unitate didaktikoan jorratuko den gaia zein den agertu behar da eta gai hori hautatzeko justifikazioa.

• Unitate didaktikoa osatzen duten elementuak 

1. Helburuak: Unitatearen bitartez lortu nahi denari egiten dio erreferentzia (zertarako). Helburuen aspektu gakoa gaitasun terminoetan adierazita dagoela da, hau da, uste da eskolak gehiago lagundu behar duela gaitasun orokorrak garatzen; geroago jokabide konkretuetan agerian jarriko direnak eta norbanakoaren arabera alda daitezkeenak.                                        
2. Edukiak: Ikaskuntzaren objektua izango diren edukiak agertu behar dira, unitate didaktikoan zer landuko den, hain zuzen ere. Hiru eduki motak hartu behar dira kontuan, kontzeptualak, prozedurazkoak eta jarrerazkoak, alegia. Gainera, aipatu beharra dago edukien artean oreka bat mantendu behar dela.                                               
3. Metodologia (jarduerak, estrategiak…): Unitate didaktikoan ematen den gaia ahalik eta hobekien lantzeko egin behar diren jarduerak, eta horiek aurrera eramateko beharrezkoak diren materialak eta baliabideak ere identifikatu behar dira. Bestalde, jarduera bakoitzean emango den denbora eta taldekatze desberdinak finkatu. Horretarako, curriculumean ageri den metodologia irizpideetan arreta jarri behar da.                
4. Ebaluazioa: Ebaluazioaren helburua informazioa jasotzea da eta ikasleak nola ibili diren ikusteko aukera ematen du. Gainera, ebaluazioaren bidez jakin ahal izango dugu erabilitako estrategiak onak izan diren ikasleentzat eta, beharbada, irakaslea konturatuko da ikaskuntza prozesua birmoldatu behar duela, ikasleen emaitzen arabera. 

Azkenengo lerro hauek unitate didaktiko bat egiteko jarraitu behar diren urratsei buruz hitz egiteko erabiliko ditut. Urrats horiek honakoak dira: 

• Oinarrizko gaitasunak determinatu. 
• Unitate didaktikoan garatuko diren baloreak eta jarrerak determinatu. 
• Espero diren ikaskuntzak formulatu. 
• Formulatu diren ikaskuntzak garatzeko egokiak diren jarduerak/estrategiak aukeratu. 
• Aukeratutako jarduera/estrategia horiek zenbateko iraupena izango duten erabaki.
• Ebaluazio adierazleak formulatu.
• Instrumentuak aukeratu formulatutako adierazleekin bat datozenak.

HAU DA KLASEAN PLANTEATUTAKO UNITATE DIDAKTIKO BAT

Zirkua unitate didaktikoa from Patricia Suárez

Debekatutako Heziketa

"Debekatutako Heziketa" film dokumentala da non ikusten da heziketa maitasunean, errespetuan eta askatasunean oinarritzen dela. 

Heziketa-paradigma asko gaurko prozesua irudikatzen duen tokian berreskuratzea proposatzen du bere ideiak esploratuz eta eskola tradizionalaren heziketa-modeloaren egiturak aldatzera ausartu diren esperientzia haiek ikusgai bihurtuz.

Film honek heziketa-modeloaren egiturak aldatzea proposatzen du.

Irakasle bezala gidaria garela aitortu behar dugu, prestatuta egon behar garela, gu errespetatzen hasiz gainerakoak errespetatu ahal izateko, ikasle bakoitza ezagutzea bere ametsak, nahiak... errespetatzen. Eredua izan behar dugu, ikasleak ezagutzea, prozesu ikasketan aurrera egin dutenak ezagutzea, ikasgela leku parte-hartzailea bihurtzea, demokratikoa, bakeaz beteta, berotasunaz, ere gatazkak gainditzea eta haiek aldaketarako aukeren moduan ikustea da gure helburua.

Kritika sisteman erortzen da, hezigarria ez dena. Gainera esaten da hezkuntza erreminta bat da sistemarako langile erabilgarriak hezteko, indarreko egitura soziala mantentzeko asmoan.

Ordezko metodoek bilatzen dute ikasleak nor den erantzukizuna onar dezala, sormenean eta zirraren ezagueran oinarritutako heziketa bultzatuz, bakoitzak bere norakoa aukeratzeko moduan.

Irakaskuntza-tekniken berriztatzea garrantzitsua da, duela urteetako metodo berak ezin direlako erabili eskariak berak ez direlako eta beraz funtsezkoa da metodo berriak eta prozedurak ezartzeko beharren kontzientzia izaten hastea.

Ikaslea arazo-konponbidearen ahalmena izateko gai izan dadila lortzea,edo gisa noizbait bere bizitza aurka ipin dezake.

Azkenik hitz egiten du gurasoen irudiaren gainean. Haiek heziketako protagonista handiak direla esaten da eta eskolak konektatuta egon behar izango lukeela haiekin. Familia asko dira bere seme-alabak hezteko gai izateko konfiantza galdu dutenaketa zeregin hau irakasleei, psikologoei... uzten diete. Horrela aita-semea heziketara laguntzen ez dion banantzea ikusten dugu,e ta haur bat eroso eta zoriontsu bere etxean ez bada sentitzen, ikastea eta aurrera egitea kostatuko zaio.

Profesional desberdinen esku-hartzeen ondoren, heziketa libre eta independenteko proiektu asko daudela azaltzen da. 
Estatuko heziketatik urruntzen diren alternatibak dira eta lehen esandako guztiarekin borroka egiten saiatzen dira. 

Bere helburua ikasleak irakasleren maila berean dauden ingurunea sortzea da; non adinetatik bereizterik ez dagoen, baizik eta ikasle bakoitzak bere erritmora aurrera egin dezan; non heziketa integrala nagusitzen den, hots, materietan ez banandutako heziketa; non zirrarak, lehentasunak, proposamenak eta interes indibidualak balioesten diren eta autodiziplina nagusi den.

Dokumentala eskaintzen duen konklusioa heziketarako errezeta perfektua ez dagoela da. Garrantzitsuena pedagogia une kultural eta historiko bakoitzera egokitzea da eta heziketa-tipo desberdinak elkarrekin bizi diren gizartea sortzea, eta bakoitzak bere bide aukeratu dezala. Azkenik, argitzen da heziketa onerako oinarria errespetua, askatasuna eta maitasuna dela.

Neurohezkuntza: beste eskola baten alde

Neurohezkuntza: beste eskola baten alde bideoa garunaren alde desberdinen gaineko azalpenarekin eta haurtzaroan eta nerabezaroan ikasketa prozesuarekin hasten da. Bideoan David Bueno, genetika-ikertzailea eta Bartzelonako Unibertsitatearen neurozientziako espezialista, Javier Blumenfeld, berrikuntza-garapenerako behatokiko pediatra Juan Carlos Erregea Unibertsitatearen heziketa-eremuan eta Anna Forés, heziketaren zientzietako doktorea parte hartzen dute.

Hirurak oso kritiko erakusten dira LOMCE-arekin, heziketa-kalitatearen erreformarako lege organikoa, 2013ko abenduko BOE-an argitaratuta.

LOMCE-rako Kritikak
Beste gauza batzuen artean, Neuroheziketa: beste eskola baten alde bideoan, LOMCE kritikatzen du arrazoi hauengatik:

• Ikasketaren helburuak ikasleen heltze-adinari aurreratzea, autoestimu-arazoak eta segurtasun-gabezia produzitzen bukatzen dituelako, beste batzuen artean...
• Azterketen eta errebaliden erruz ikasleak behargabeko estres-maila jasan egiten dute eta gainera froga hauek ez dute bere ikasketa frogatzen. Javier Blumenfeld esaten duen bezala: "Halako heziketa bulimikoa da, hau da, nik edukiak sartzen dizkizut buruan, zuk azterketan okatzen dituzu, eta gero ahazten dituzu." Emaitza hau izango da; ondoezerako ikasketa, estresa eta alderdi emozional negatiboak lotuko dituzten ikasleak.
• Klasetiko ikasleetako gehiegizko kopurua, haur bakoitzaren ikasketa mailetara moldatzeko pertsonalizatutako arreta izatea galarazten duela.
• Ikasketa lehiakorra, laguntzaileren ordez.
• Ikasleak klasean egoten diren ordu kopurua.
• Heziketa musikalerako eta artistikorako orduak ezabatzea.
• Gehiegizko etxerako lanak.

Heziketa-sistema hobetzeko gakoak

Ikasketa arrakastatsu eta iraunkorra izan dadila benetakoa, errealista, testuinguruan jarrita, praktikoa, laguntzailea eta motibatzailea izan beharko luke.

Gainera, familiaren eta eskolaren arteko erlazio ona eta irakasle onen ahalduntzea funtsezkoak dira heziketa-sistema hobetzeko.